Muğla, Ege ve Akdeniz'in birleştiği noktada binlerce yıllık birikimiyle bir medeniyetler beşiğidir. MÖ 3000'lerden bu yana Karia ve Likya uygarlıklarına ev sahipliği yapan bu topraklar, bugün her ilçesinde farklı bir hikaye barındırmaktadır. Köyceğiz Haber Merkezi olarak hazırladığımız bu özel dosyada, Muğla’nın 13 ilçesinin tarihsel derinliklerini ayrı ayrı bölümler halinde sizler için derledik.
Muğla Merkez (Menteşe) Tarihi
Muğla’nın yerleşik tarihi MÖ 3000’lere kadar uzanmaktadır. Antik çağda Karia (Caria) uygarlığının en önemli merkezlerinden biri olan bölge, 1284 yılında Menteşe Beyliği’nin kurulmasıyla Türk hakimiyetine girmiştir. 1424 yılında Osmanlı topraklarına katılan şehir, Osmanlı döneminde sancak merkezi olarak idari bir güç kazanmıştır. Geleneksel Muğla evleri ve dar sokakları, Menteşe Beyliği’nden bu yana gelen mimari nizamı korumaktadır.
Köyceğiz Tarihi ve Kaunos Mirası
İlçemiz Köyceğiz, tarih boyunca Likya ve Karia bölgeleri arasında stratejik bir geçiş noktası olmuştur. Bölgenin en önemli değeri olan antik Kaunos kenti, Dalyan deltası ile birlikte deniz ticaretinin kalbi sayılmıştır. Stratejik konumu sayesinde tarih boyunca büyük önem taşıyan Köyceğiz, göl ile denizin birleştiği noktada eşsiz bir yerleşim nizamı kurmuştur.
Milas: Karia’nın Başkenti
Antik adı Mylasa olan Milas, Karia uygarlığının başkentliğini yapmıştır. Zeus Tapınağı, Labranda ve Euromos gibi dünya çapında öneme sahip antik kentler bu sınırlar içindedir. Menteşe Beyliği döneminde de merkez olma özelliğini koruyan Milas, Muğla tarihinin en köklü yerleşimlerinden biri olarak kabul edilir.
Bodrum (Halikarnassos)
Antik çağda Halikarnassos olarak bilinen Bodrum, dünyanın yedi harikasından biri olan Mausoleum’a ev sahipliği yapmıştır. Karia Kralı Mausolos için inşa edilen bu dev anıt mezar (MÖ 350), ilçenin tarihsel asaletini simgeler. Orta Çağ’da St. Jean Şövalyeleri tarafından inşa edilen kale ise 1522 yılında Osmanlı yönetimine geçmiştir.
Marmaris ve Physkos
Antik adı Physkos olan Marmaris, özellikle Rodos şövalyeleri ve Osmanlı Devleti arasında stratejik bir liman olarak kullanılmıştır. Kanuni Sultan Süleyman, 1522 yılındaki tarihi Rodos Seferi öncesinde ordusunu burada konaklatarak ilçenin askeri önemini artırmıştır.
Fethiye ve Şehit Pilotun Mirası
Antik dönemde Likya uygarlığının kehanet merkezi olan Telmessos, bugünkü Fethiye’nin temelidir. MÖ 6. yüzyılda Perslerin, ardından Romalıların egemenliğine giren ilçe, 1934 yılında şehit pilot Fethi Bey’in anısına bugünkü ismini almıştır. Ayrıca Kayaköy’deki terk edilmiş Rum yerleşimi, 1923 mübadelesinin en hüzünlü tarihsel izlerini barındırır.
Seydikemer ve Antik Kentler
2012 yılında Fethiye’den ayrılarak ilçe olan Seydikemer, tarihi MÖ 2000’lere kadar uzanan Tlos, Letoon ve Pınara gibi antik Likya şehirlerine ev sahipliği yapmaktadır. Bu ilçe, antik medeniyetlerin en yoğun yerleşim kurduğu bölgelerden biridir.
Dalaman Tarihi
Likya ve Karia sınırında yer alan Dalaman, özellikle 19. yüzyılda Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın yaptığı yatırımlarla modern tarımla tanışmıştır. Yakınındaki Kaunos ile bağları olan ilçe, 1981 yılında ilçe statüsü kazanmıştır.
Datça ve Knidos Bilimi
Antik Knidos kenti Datça yarımadasının ucunda yer alır. Knidos, döneminin bilim ve sanat merkezi olarak kabul edilmiş, Afrodit heykeli ile tüm dünyada ün kazanmıştır. Datça, tarih boyunca dinginliğini koruyan bir balıkçı ve sanat limanı olarak kalmıştır.
Yatağan ve Stratonikeia
Antik Stratonikeia kenti, Yatağan sınırları içindedir. Karia’nın önemli şehirlerinden biri olan bu bölge, Osmanlı döneminde de yerleşim merkezi olmaya devam etmiş, 20. yüzyılda sanayileşme ile birlikte büyümesini sürdürmüştür.
Ortaca, Ula ve Kavaklıdere
Ortaca: Dalyan ve İztuzu Plajı ile Kaunos uygarlığının merkezindedir; 1987’de ilçe olmuştur.
Ula (Akyaka): Geleneksel mimarisiyle bilinen ilçe, 20. yüzyılda turizmle gelişmiştir.
Kavaklıdere: Karia topraklarında yer alan ilçe, bugün mermer ocakları ve maden geçmişiyle tanınan, 1991’de ilçe olan sarp ve vakur bir bölgemizdir.
Sokaktaki Vatandaşın Nabzı: "Tarih Bize Miras"
Muhabirimizin sahadan edindiği bilgilere göre; Muğla genelinde vatandaşlar kendi ilçelerinin antik geçmişiyle büyük bir bağ kurmuş durumda. Bölge sakinlerinin aktardığına göre; "Her ilçemizin ayrı bir devri, ayrı bir hikayesi var; bunları gençlere anlatmalıyız" yorumları dikkat çekiyor. Okurlarımızdan gelen görüntülerde, köylülerin tarlalarında hala antik taşlara ve kalıntılara büyük bir saygıyla sahip çıktıkları görülüyor.
Köyceğiz Haber Analizi: Muğla’nın 13 ilçesi, aslında tek bir vücudun farklı organları gibidir. Karia’nın disiplini, Likya’nın özgürlüğü ve Menteşe Beyliği’nin devlet geleneği bu topraklarda birleşmiştir. İlçeleri kendi başlıkları altında incelediğimizde görüyoruz ki; Muğla sadece bir sahil şehri değil, insanlık tarihinin en önemli düğüm noktalarından biridir. Bu tarihsel nizamı korumak, yerel basının asli görevidir.
Köyceğiz Haber: Tarihsel Gerçekleri Takip Ediyoruz
Köyceğiz Haber merkezi olarak, ilçelerimizin binlerce yıllık bu kadim geçmişini detaylandırmaya, saklı kalan tarihsel belgeleri okurlarımızla paylaşmaya devam edeceğiz. Geçmişine sahip çıkmayan, geleceğini kuramaz.
